اولین قدم ، درک فرآیند لجستیک معکوس: لجستیک معکوس در صنعت امروزی بسیار متفاوت است با چیزی که در کشور عزیزمان و کشورهای جهان سومی کاربردی دارد که هنوز بر پایه اول شخص تدراکات ۱PL پایه ریزی و اجرایی می شود که اینگونه عنوان می شود ، مهمترین اصل در لجستیک معکوس این است بسیاری از مواد که اصطلاحا غیر قابل استفاده یا فاقد کاربرد مصرف کننده هستند، دارای ارزش بوده و با اندکی اصلاح و مرمت می توانند مجددا وارد چرخه زنجیره تامین شوند. از بدو پیدایش خود در اشکال گوناگون در سازمانهای نظامی وجود داشته است که به تدریج زمان تکامل یافته و مورد بهره برداری قرار گرفته است. اما لجستیک معکوسی که در حال حاضر در کشورهای توسعه یافته صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد بسیار متفاوت تر از چیزی است که در گذشته مطرح بوده است و فرآیند بازیافت را جزو زیر شاخه های خود قرار می دهد . در صنعت امروزی این فرآیند به عنوان یک فن و تکنیک مورد استفاده قرار می گیرد که موجب کاهش ریسک و افزایش توان مدیریت بر عملیات می شود و از این رو برای شرکت ها و سازمانها کاهش چشم گیر هزینه ها را به ارمغان می آورد و در هر صنعتی نسبت به استراتژی های که اهداف آن شرکت تعیین می کند از این فرآیند سود می برند. و بر این اساس است که علم لجستیک به صورت کاملا کاربردی مطرح می شود. این علم نوین پروسه پیچیده ای را داراست و لایه لایه های آن برگرفته از تکنیک ، مهارت ، تجربه و فن آوری است که اسرار این صنعت پیچیده را به وجود می آورد. در این مقاله سعی کردم تا یکی از اصلی ترین اجزا این صنعت را به صورت موشکافانه تحلیل کنم.
انبار DC : مرکز انبار توزیع و پخش را در لغت نامه انبار داری DC می گویند. محققان این انبار را تشبیه کردند به پازل معمای مکعب روبیک که برای حل این معما می بایست از الگوریتم های پیشرفته ریاضی استفاده کرد که بیشترین نیاز آن استفاده کردن از برنامه ای سازگار است برای حل این معما تا در کمترین زمان ممکن به راه حل صحیح دست یابیم . حال در انبار DC هم بر این اساس است که برای بهینه سازی کالا و عملیات کاری باید از سیستم سازگاری استفاده کنیم تا در کمترین زمان به بیشترین بهره وری دست یابیم بر خلاف معمای مکعب روبیک انبار DC پویا است که نشان دهنده نوع و محاسباتی است که باید انجام شود تا عملیات کاری برنامه ریزی و پایه ریزی شود.
پوشش های انبار DC

  • تطابق به بازارهای در حال تغییر
  • فضاهای رقابتی
  • تنوع محصولات
  • تکنولوژی های نوین
  • موارد پیش بینی نشده

رابین هوشمند سیستمتطابق به بازرهای در حال تغییر: در جهان امروز یکی از مسائلی که موجب تغییر روند لجستیک شد و این صنعت را به چالش بزرگی کشید به وجود آمدن تجارت الکترونیک و فروش های آنلاین بود . تجارت الکترونیک بزرگترین هدایت کننده رشد و تغییر در زنجیر تامین و لجستیک محسوب می شود این فرآیند از سال ۲۰۱۲ میلادی تا سال ۲۰۱۴ میلادی به صورت چشم گیر و باور نکردنی رشد و نمو داشت تا حدی که در این دو سال ۱۳۵۴ درصد سطح خود را در جهان ارتقا داده است در حالی که صنعت لجستیک طی همین دو سال حدود ۱۰۲ درصد تکنولوژی و فن آوری های نوین را در خود افزایش داده است ، حال این صنعت همواره باید بکوشد تا بتواند تقاضا های مشتریان را نسبت به عرضه کالا یا محصول بالانس کند تا بتواند رضایت مندی مشتریان را کسب نماید . این است که برای تطابق به بازارهای در حال تغییر این صنعت باید از فن آوری های نوین استفاده کند تا در کمترین زمان بتواند انتظارات مصرف کننده یا متقاضی کالا یا محصول را بر آورده کند.
فضاهای رقابتی : درک صحیح از فضای رقابتی هر جامعه مستلزم نوع نگاه متولی آن مجموعه می باشد و صنعت ما هم از این قاعده مستثنا نمی باشد و هر صنعتی بسته به فعالیت و استراتژی که دارد آن را پایه ریزی می کند و در صنایع گوناگون فاکتورهای متعددی وجود دارد تا این فرآیند اجرایی شود یکی از شاخص های مهم و حیاتی نوع سرویس دهی و خدمات رسانی هر شرکت یا موسسه است که می تواند آن شرکت را نسبت به رقبا خود در بازار پیشرو سازد و در صنعت لجستیک این یک اصل محسوب می شود و از جمله آن ها می توان به نوع بسته بندی ، نوع پالت بندی، نظم در ارسال محموله یا کالا و جمع آوری کالاهای یا محصولات مرجوعی اشاره کرد که سبب می شود متقاضی کالا را راضی نگه دارد . کشور عزیز ما در حال حاضر با موقعیت حساسی دسته و پنجه نرم می کند . با برداشتن تحریم ها و فضاهای پسا برجام که در کشور اتفاق افتاده است شرکت ها و سازمان ها برای خدمات دادن به شرکت های خارجی یا رقابت کردن با این شرکت ها می بایست از تمام پتانسیل خود استفاده کنند، نوع استفاده کردن از وسایل حمل و نقل ، مسیر های حرکت ، افزایش تعدا شیفت های توزیع ، بهره گیری هر چه بیشتر از داشته های خود و با برنامه ریزی و مدیرت میتوانند به این شرکتها خدمات دهند یا برای رقابت با آنها خود را آمده نمایند این است که برای رقابت باید پیشرو باشیم یا حداقل کناره رو باشیم تا بتوانیم در بورس رقابتی حضور داشته باشیم و براساس نوع خدماتی که ارائه میدهم میتوانیم بقا خود را تضمین کنیم.
تنوع محصولات: یکی از چالش های که در انبار DC وجود دارد تنوع زیاد محصولات است که برای مدیریت کردن هر کالا نیاز به شناخت و طبقه بندی کالا ها را برای ما به وجود می آورد هر کالا یا محصول ماهیت خاص خود را دارد از قبیل شرایط نگهداری، نوع بسته بندی ، نوع پالت بندی ،نوع چیدمان، فضای اختصاصی، حمل و نقل و از قبیل آنها است که بیانگر شیوه و مدیریتی است که برای هر کالا باید رعایت شود در انبار DC شرکت ها با حجم های مختلفی از کالاها سر و کار دارند که می بایست بیشترین بهره وری را از فضای انبار و تعداد پرسنل و نیروی انسانی که در این بخش فعالیت می کنند را برده و نوع چیدمان کالاها می بایست به نحوی باشد تا در کمترین زمان ممکن و کمترین جابه جایی به کالا یا محصول دسترسی داشته باشیم. و بر این اساس است که استراتژی هر شرکت برنامه ریزی و پایه ریزی میشود تا جوابگوی تقاضا و عرضه کالا در انبار باشیم . این فرآیند به قدری مهم است که بزرگترین شرکت توزیع دنیا شرکت آمازون در سال ۲۰۱۲ میلادی ۱۲۰۰۰ پرسنل استخدام می کند تا در روند بهترین چیدمان محصولاتش تحقیق کنند تا به بهترین نوع چیدمان در انواع محفظه دست یابند و بر این اساس است که می تواند هر چه بهتر هزینه های انبار و هزینه های حمل و نقل و جابجایی کالاها را کاهش دهد.رابین هوشمند سیستم
تکنولوژی های نوین: به طور کلی برای موفقیت در هر صنعتی باید هوش محیطی داشته باشیم و تحولات محیطی را ببینیم هر مجموعه ای به اندازه فکر مدیرانش رشد می کند و صنعتی می تواند موفق باشد که بیش از بازار حرکت کند . امروزه صنعت لجستیک بیش از پیش به فن آوری ها و تکنولوژی های مدرن نیاز دارد . این صنعت از اطلاعات و گزارشات داده محور بسیاری تغذیه می شود ولی این اطلاعات و گزارشات برای برنامه ریزی یک بخش لجستیک به تنهای کافی نیستند و ما نیاز به سیستم های پیشرفته داریم که از جمله آنها می توان به سیستم های WMS ، TMS ، CLP و نظیر آنها نام برد که به عنوان سیستم های محاسبه گر ایفای نقش می کنند ساختار این نوع سیستم ها از الگوریتم های پیشرفته ریاضی ، هوش مصنوعی و الگوریتم های پیشرفته ژنتیک تشکیل شده است و با نوع محاسبه ای که انجام می دهند راه حل ها ، روشها و سبک های مختلفی از لجستیک را برای ما به ارمغان می آورند تا در کمترین زمان و بدون آزمون و خطا عملیات کاری خود را اجرایی کنیم.
موارد پیش بینی نشده: این مسئله بسیار حائز اهمیت است و جزوی از کار محسوب می شود که هر از چندگاهی شرکت ها را به چالش می اندازد که پیش نیاز راه حل آن در چهار قسمت قبلی نهفته است. شرکت یا سازمانی می تواند در بروز این مشکلات سر بلند باشد که درک صحیحی از تمامی فرآیندهای کاری خود داشته باشد. در اینجا مثال واقعی را بیان می کنم تا به اهمیت این رویداد پی ببریم. در نیمه اول سال ۱۳۹۴ شرکت بزرگ تولید سیمان در ایران با کشور آفریقای جنوبی قراردادی را منعقد می کند برای فروش و صادرات ۲۰۰۰۰ تن سیمان طی چندین ماه فرآیند تولید صورت می گیرد و بسته بندی سیمان در کیسه انجام می پذیرد واحد بازرگانی کارخانه سیمان به شرکت خریدار تماس می گیرد که آماده ارسال سیمان هستیم شرکت خریدار استقبال می کند و یک نکته را خاطر نشان می شود که بسته های سیمان را باید روی پالت برای ما آماده و ارسال کنید چون اگر غیر از این باشد کشور آفریقای جنوبی اجازه ورود به این کشور را نمی دهد و واحد بازرگانی این قضیه را پذیرفته است . تازه مدیران شرکت به تکاپو افتادند که چه پالتی نیاز دارند در هر پالت چند کیسه می توانند بارگیری کنند در انبار کشتی چند پالت جا می شود هر پالت چه ظرفیتی دارد و چند تای آنها را می شود روی هم قرار داد برای ارسال چه وسیله نقلیه ای نیاز است از کارخانه تا عرشه کشتی و…. این مسائل به ظاهر ساده معضل بزرگی را به وجود آورد به قدری که بخش صادرات آن کارخانه نتوانست راه حل محاسبه آن را به بیابد از این رو با شرکت رابین هوشمند سیستم تماس گرفتند تا راه حلی برای اینکار پیدا شود . با کمک سیستم ها یپیشرفته این فرآیند محاسبه و جواب برای تولیدکننده ارسال گردید . پس از بررسی نتایج در نهایت به این نتیجه رسیدند که اگر بر روی پالت کسیه ها را ارسال کنند چیری جز ضرر آید آن کارخانه نمی شود . این یک نمونه بارز است از ضعف مدیریتی لجستیک آن شرکت که به غیر از بی اعتباری آن شرکت در آفریقای جنوبی خساراتی از قبیل چندین ماه کار کردن پرنسل ، هزینه های تولید و خیلی از مسائل دیگر را به آن شرکت تحمیل کرد.

لجستیک معکوس بخش اول ، اسرار بخش DC